Laat de Kunstenaar (M/V) zijn werk weer doen!

Jan Roelofs

Jan Roelofs heeft zijn/haar biografie nog niet ingesteld
0 reacties

Op zoek naar de Graal

Het Pad van de Man, 3-6 april 2014

Mannengroep vindt de Graal...

Op zaterdagmiddag vindt de groep van 15 mannen de Graal. Ik besef me het op dat moment niet, word het me pas later bewust. Ik zie een groep mannen bij het vuur die een hechte eenheid vormt – wonderlijk, voor 15 mannen die elkaar tot op de afgelopen donderdagavond nog nooit hadden gezien – maar waarin iedereen tegelijkertijd helemaal zichtbaar is in zijn eigenheid.

Die combinatie van verbinding en eigenheid is iets waar alle mannen naar zoeken en verlangen, maar wat ons steeds weer ontglipt. Het lijkt de Graal zelf wel. Een van de redenen dat mannen hangen aan hun autonomie, en moeite hebben met 'verbinding': ze zijn bang hun eigen kleur te verliezen, op te lossen in de groep. Ik zie op dat moment dat het een onnodige angst is. Het moment dat Michel die de rol van Merlijn vervult zich afvraagt wat dat is, magie, denk ik: dit is het. Hier en nu. De paarden die dichterbij zijn gekomen en er nu bij staan alsof ze geïnteresseerd staan te luisteren, de zon op het zachte groen van de heuvels, het vuur dat in de stilte hoorbaar is, de wind, de sfeer van zachtheid in de groep die toch niet week is, dit is de Graal. Ieder op zichzelf is een unieke Graal, en de groep vormt samen de Graal, en deze kom in de Ardense heuvels is de Graal, en de Aarde waar we op staan is de Graal.

Zielelaag
Het is de 25e keer dat Ton en ik in de OWC-boerderij Bois-le-Comte, vlakbij de abdij van Orval, op de grens van Belgie en Frankrijk, de driedaagse workshop 'Het Pad van de Man' begeleiden. Zoals altijd werken we met een mythologisch verhaal, om de archetypische laag, oftewel de zielelaag van de deelnemers te kunnen raken. Het duurt altijd even voordat ze, komend uit de alledaagse wereld, zich daar in kunnen laten zakken. Maar na het eerste etmaal is ook nu de groep weer klaar om het verhaal in te duiken. Deze keer is dat het verhaal van Parcival en de zoektocht naar de Graal. Een mythe die in het Europa van de twaalfde en dertiende eeuw op drie plaatsen bijna tegelijkertijd opduikt. Chretien de Troyes in Frankrijk, Wolfram von Eschenbach in Duitsland en Geoffrey of Monmouth in Engeland. De versies kennen verschillen maar het grondmotief is steeds: de naïeve, onschuldige jongeman die zich van zijn moeder losmaakt en zijn weg in de mannenwereld vindt. Hij leert al snel goed met het zwaard om te gaan, maar leert daarnaast iets wat minstens zo belangrijk is: op zoek te gaan naar de Graal.

De Graal is te zien als een symbool voor de innerlijke vrouw, die iedere man helpt zijn pad te vinden, recht doend aan mannelijke én vrouwelijke kwaliteiten. Zoals: daadkracht én ontvankelijkheid, focus én bedding, resultaat- én procesgerichtheid. Wat we overigens gewend zijn om als 'mannelijk' en 'vrouwelijk' te benoemen, is aan herziening toe, want ook vrouwen kennen daadkracht, en ook mannen zijn ontvankelijk. Oude stereotypen mogen worden losgelaten. Dat blijkt ook tijdens deze driedaagse, waar de groep al snel een grote mate van onderlinge verbondenheid laat zien.

Waarneming
Na een etmaal hebben alle deelnemers hun eigen leerdoel gekozen waarmee ze het Parcivalverhaal induiken. Wij als begeleiders blijven buiten het verhaal, we zijn getuige en bewaken de grenzen, maar ik heb deze keer voor mezelf ook een 'speldoel' geformuleerd. Ik wil mijn rol als waarnemer nu eens niet met mijn gebruikelijke afstandelijkheid vervullen, maar ik wil – terwijl ik kijk en luister – verbonden blijven met de groep. Als journalist ben ik gewend overal buiten te staan en overal iets van te vinden. Alsof er altijd een taaie, ondoordringbare 'schil' zit tussen de mezelf en de werkelijkheid die ik waarneem. Daar begin ik een beetje genoeg van te krijgen. Ik wil deze keer kijken met 'de ogen van het hart.'

De eerste avond valt me dat zwaar. Ik vind dat de deelnemers maar wat aan zitten te kloten, dat ze het verhaal niet goed begrijpen en dat dit rare toneelstuk helemaal nergens heen gaat. Ik kan niet wachten tot ik naar bed kan, en trek me tegen tienen chagrijnig en teleurgesteld in mijn slaapkamer terug.

'Ik ben deel van de groep'
Ergens in die nacht moet er iets gebeurd zijn, want ik word de volgende morgen wakker met de zin: 'Ik ben deel van de groep'. De schil die ik voel weerhoudt me van het deel-zijn, maar die houding van zogenaamd objectieve afstandelijkheid klopt niet meer. Ik wil het anders, besef ik opnieuw. Ik wil waarnemen vanuit mijn hart, zonder oordeel maar met onderscheidingsvermogen. Zodat ik mee kan dragen, mee kan lijden en mee kan leiden. Zodat ik de uitkomst mede beïnvloed – zonder iets te doen, alleen door mijn liefdevolle waarneming. Net zoals de waarnemer van een experiment door zijn waarneming de uitkomst beïnvloedt – een inzicht uit de kwantumfysica.
En zo kijk ik die dag fris en nieuw naar de verrichtingen van de vijftien deelnemers. Wat ik zie vind ik prachtig, ontroerend. De 15-jarige Boris die hier met zijn vader is, en de rol van Rode Ridder speelt. Stoer, stevig, sportief. Zijn vader is Parcival: op zoek maar vol twijfels. De oudere man die de rol van Visserkoning heeft gekozen zit goed in het verhaal: hij blijft maar hameren op het belang van het stellen van de juiste vraag. Alleen zo kan de Visserkoning – symbool voor verlamde mannelijkheid - worden genezen. Len is als Mordred de duwer, trekker, de onruststoker – hij heeft als speldoel 'het aangaan van het conflict. Rob wordt helemaal Kundry, de boze heks die alle mannen op hun schuldige nalatigheid: het is ons aller schuld dat de Graal zoek is. En zo vindt ieder steeds meer zijn eigen rol, en komt via dat hulpmiddel vreemd genoeg steeds meer in contact met wie hij werkelijk is. Voorbij de rol, voorbij het ego, maken we allemaal contact met de ziel die ons verbindt. Ik ook, merk ik in de loop van de dag.

Heling
Het moment rond het vuur, als de rollen afgelegd zijn, doorzien als het speelgoed dat ze zijn, en de mannen zich uitspreken over wat ze bezielt en wat ze daarin tegenhoudt, vindt als vanzelf de heling plaats. Door te spreken en te luisteren ervaren we allemaal de kostbaarheid van het leven zelf. Dat we niet alleen zijn, dat andere mannen geen vijanden of rivalen zijn maar broeders door wie we – ook emotioneel – gesteund kunnen worden. In termen van het verhaal zijn we met z'n allen even in de Graalburcht. Een moment om te koesteren als een warme herinnering én als een lichtend perspectief.

...mannengroep raakt de Graal weer kwijt
De rest van de zaterdag is prachtig, de afronding van het spel, het napraten bij een biertje. Ook de zondagochtend gaat het nog heel diep. We doen een meditatie rond de ontmoeting met de innerlijke vrouw, en de sfeer is na afloop zo intens en teer, dat ik er vanaf zie om de deelnemers te vragen in tweetallen uit te wisselen. In stilte ervaren we allemaal de diepte van onze ziel.
' s Middags is het voorbij. We gaan weer naar huis, we pakken onze spullen, en wat 's morgens nog tastbaar aanwezig was, is nu verdwenen. Zo is het. We vinden de Graal, en we raken hem weer kwijt. Maar we weten dat we hem weer kunnen vinden...
Tags: Niet getagged
0 reacties

Optreden Warnsvelds Mannenkoor 9 november

Op zaterdag 9 november zingt het Warnsvelds Mannenkoor tijdens het jubileumconcert van de Fanfare Excelsior. Als lid van de Muziekcommissie schreef ik onderstaand tekstje als aankondiging van ons aandeel:

'Landerkennung', van Grieg. De Noorse strijder Olav Trygvason komt aan land om zijn rijk te veroveren, en al doende komt hij er achter dat dat zonder de Hogere Machten niet gaat lukken. Een heldenlied, mét een geestelijk accent dus.
Met Evert Jan de Groot aan de piano, en WMK-bariton Johnny Hoogendoorn soleert en excelleert!

Cantique de Jean Racine van Gabriel Fauré. Fauré won hiermee de eerste prijs toen hij er in 1865 mee afstudeerde als componist aan het conservatorium. De vier stemmen van het WMK vlechten zich op een magistrale wijze dooreen: de bassen beginnen, dan vallen de tenoren in en even later voegen zich ook de baritons erbij.

Dan volgen er twee Russische nummers, waarmee het koor weer een hele andere klank kleur krijgt, mysterieus, mystiek, door de klanken heen zie je de kaarsen en ruik je de wierook van de Russisch orthodoxe kerk.
Na Boedy Imja van de Russische comnpinist D. Bortniansky volgt het traditionele Milost Mira, en let u daarbij vooral op de subtiele afwisseling in frasering en dictie: volle akkoorden afgewisseld met een puntig recitatief. Ik kan u wel verklappen dat er op dit nummer hard gestudeerd is, en ik hoop dat u dat ook kunt horen.

[na de pauze]

Met de nieuwe dirigent van het WMK, Emile Engel, wordt ook gewerkt aan een verbreding van het repertoire. Dat wil zeggen dat ook er ook musicalnummers worden gezongen.
Twee voorbeelden daarvan: het door Elton John beroemd gemaakt lied 'Can you feel the love tonight', bekend van de film 'The Lion King'. Tweede tenor Kees de Haan, tevens voorzitter van het WMK neemt de solo voor zijn rekening, ondersteund door het 'Oe..' en 'Waah' van zijn zangbroeders.
Maar nu eerst the het pittige 'Stouthearted men' uit de musical 'New Moon' waarmee de zangers laten horen - en ook wel een beetje laten zien! – dat ze hun mannetje staan. 'Give me some men who are stouthearted men' , dames en heren, het Warnsvelds Mannenkoor!
   
Tags: Niet getagged
0 reacties

Interview over KDK: zaterdagmiddag 19 oktober, 16.30 uur, Radio 5

Ik werd van de week geinterviewd door Rinus van Warven, de journalistieke/spirituele/bevlogen duizendpoot die ook voor de Hindoeïstische Omroep Nederland werkt. Het was een leuk gesprek, dat aanstaande zaterdag om 16.30 uur op Radio Vijf wordt uitgezonden. Duurt een half uurtje.
Reacties zijn welkom.       
Tags: Niet getagged
1 reactie

Opstanding

Ik voel dat er iets gebeurd is, veranderd in de energie, en volgens mij niet alleen die van mij. Deze verandering heeft veel te maken met de aarde en onze verhouding tot de planeet waarop we wonen.

Gisteren was ik buiten, op de Veluwe, en voelde hoe goed me dat deed: gewoon buiten te zijn. Grond onder de voeten, bomen, een meertje in het bos, een stuk hei en gras. Stilte. Twee reigers hoog in de boom die zaten te wachten tot de mensen weer weg gingen. Simpel en weldadig.
Het deed me terugdenken aan een meditatie in een groepje, twee dagen eerder. We lieten de energie van de aarde door onze voeten ons lichaam instromen. Het ging verbazingwekkend makkelijk, ik zag de kleur geel, de kleur van het voorjaar die mijn hele lichaam vulde, naar boven toe stroomde. Tot en met keel en mondholte. Maar het leek alsof mijn verhemelte een grens aangaf: tot hier en niet verder. Alsof mijn hersens hier niet aan wilden. Midden in mijn hoofd, ter hoogte van mijn neuswortel, zat een eigenzinnige, weerbarstige kern van verzet: ik maak het zelf wel uit. Ik geef me niet over. Nee!

Ik was er beduusd van. Al jaren heb ik het idee dat mijn weerstand tegen het leven ergens in mijn lichaam zit, zo ongeveer ter hoogte van de zonnevlecht, vlak onder het borstbeen. Maar nu voelde ik ineens dat dat helemaal niet waar is. Dat mijn lichaam wel wil. Meebewegen. Stromen. Liefhebben.
Maar dat mijn hoofd, mijn laatste verdedigingsbolwerk, zich krampachtig verzet.

Dit gebeurde op de middag van Goede Vrijdag. 's Avonds luisterde ik met mijn vrouw naar de Mattheus Passion. Gedachten stroomden weg, er was alleen nog de klank. Zo simpel en weldadig.

Op zaterdag, stille zaterdag, vielen me in de krant allerlei dingen op.
* Hoe Jeroen Dijsselbloem gewoon had gezegd waar het op stond, eerst voor gek werd verklaard maar later in de week de waarheid doorbrak.
* Hoe geconstateerd werd dat 'afzeiktelevisie' nu passé was, en het veel meer ging om programma's waar je wat van opstak.
* Hoe bezield, energiek en prachtig de twintigers van dit moment zijn.
* Hoe er naast veel kortzichtige kletspraat ook heel veel moois en liefdevols te genieten is.
* Hoe ik daar zelf steeds het onderscheid in kan maken: waar kies ik voor?

Op eerste paasdag voelde ik me ineens alsof ik ergens doorheen was. Na jaren geploeter en gesomber ineens de schoonheid van het leven kon ervaren. Ik zat op een steen in het bos en at een boterham. Mijn vrouw en mijn dochter waren erbij. Ik was samen met twee levende wezens, en besefte: ik bén niet alleen. Ook niet als ik wel alleen ben. De aarde draagt me, voedt me, beschermt me.

Na lange gure wintermaanden ontwaken we allebei. En breekt eindelijk die nieuwe lente aan waar we zo lang naar verlangd hebben. Misschien dat er niemand is die dat met me eens is, of bijna niemand. Maar dat geeft niet. Het gaat er om dat ik het zelf zie. En me laat leiden door dat vertrouwen in het leven, en het vertrouwen in mezelf.

We zullen met elkaar nog heel wat angsten te verwerken krijgen, want het systeem waar we ons aan vasthouden gaat instorten. Dat kan niet anders, want dat systeem is niet op liefde en waarheid gebaseerd. Maar onder de oppervlakte is er al veel dat wel waarachtig en liefdevol is. In alles wat ik van nu af doe, zeg en nalaat, wil ik daar trouw aan zijn.

Zo helpe mij God Almachtig
Tags: Niet getagged
0 reacties

Weg met de koning!

Lang leve de Koning/Koningin!

In het Wildemanverhaal gaat de hoofdpersoon, de jonge prins die eerst de Wildeman uit zijn kooi heeft gelaten, mee met de Wildeman het woud in. Daar blijft hij een tijdje, en de Wildeman is zijn mentor.
Maar op een gegeven moment moet hij de wereld weer in. Hij krijgt een baantje in de keuken van het kasteel van de koning. Op een dag moet hij eten brengen naar de koning. Maar wie is die koning eigenlijk? Robert Bly maakt in zijn boek een heel verhelderend onderscheid in de drie niveau's die met het koningschap samenhangen: je hebt de 'Heilige Koning' (Koning Dagobert II bijvoorbeeld, nog steeds aanwezig in de onzichtbare wereld), de 'Politieke Koning' (Koning Willem Alexander) en de 'Innerlijke Koning' (Jij).
De Heilige Koning en Koningin creëren orde in de innerlijke ruimte. De politieke koning "ontleent zijn energie en autoriteit aan zijn vermogen om transparant en ontvankelijk te zijn voor de koning die boven hem staat. Er zijn maar weinig hedendaagse koningen die dat kunnen", aldus Bly.

En hoe staat het met de innerlijke koning?

Ben jij koning of koningin in je eigen rijk?
Of geef je je autoriteit uit handen aan een of andere uiterlijke koning? Zodat jij de lakei bent van bijvoorbeeld je baas, je collega's, je vrouw, je man, je moeder, je vader of je kind? Of van iemand anders die je bewondert, idealiseert, op een voetstuk zet? Zelf zie ik dat ik dat veel gedaan heb, en nog steeds sterk de neiging toe heb, als ik niet oplet. Het dragen van de volle verantwoordelijkheid voor mijn eigen leven vind ik nogal zwaar, en ik wil maar al te graag iets daarvan – vooral de vervelende kant – bij iemand anders neerleggen.

Maar het bijzondere van onze tijd is dat steeds duidelijker wordt dat dat niet meer kan. Voor de 'koningen' en 'koninginnen' die die last te dragen krijgen, wordt het te zwaar. De 'leider aan de top' bezwijkt of schiet tekort.
Tags: Niet getagged
Copyright © 2015 Woordenziel.nl | Webdesign: berthil.nl